Extended Essay
Extended Essay (EE) là bài nghiên cứu độc lập dài tối đa 4.000 từ — yêu cầu bắt buộc của IB Diploma Programme. EE cho phép bạn khám phá sâu một chủ đề mà bạn đam mê trong một môn học cụ thể, và là cơ hội tuyệt vời để chuẩn bị cho việc viết luận ở đại học.
| Quy định | Chi tiết |
|---|---|
| Giới hạn từ | Tối đa 4.000 từ (không tính mục lục, tóm tắt, biểu đồ, thư mục, phụ lục). Vượt quá = trừ điểm nghiêm trọng. |
| Môn học | Phải thuộc 1 môn IB Diploma. Phổ biến: English A, History, Biology, Chemistry, Physics, Economics, Psychology, Math, Visual Arts, World Studies. |
| Supervisor | 1 giáo viên hướng dẫn. Có 3 buổi gặp bắt buộc (reflection sessions). Supervisor hướng dẫn hướng đi — KHÔNG chữa bài hộ. |
| RPPF | Reflection on Planning and Progress Form — ghi lại quá trình làm EE qua 3 lần reflection. Lần 3 (viva voce) là phỏng vấn ngắn sau khi hoàn thành. |
| Academic Honesty | Đạo văn (plagiarism) = vi phạm nghiêm trọng, có thể truất bằng IB Diploma. Mọi nguồn phải trích dẫn đúng. |
| EE \ TOK | TOK A | TOK B | TOK C | TOK D | TOK E |
|---|---|---|---|---|---|
| EE A | 3 | 3 | 2 | 2 | FAIL |
| EE B | 3 | 2 | 2 | 1 | FAIL |
| EE C | 2 | 2 | 1 | 0 | FAIL |
| EE D | 2 | 1 | 0 | 0 | FAIL |
| EE E | FAIL | FAIL | FAIL | FAIL | FAIL |
Nếu EE hoặc TOK đạt điểm E, bạn KHÔNG đạt IB Diploma — bất kể điểm các môn khác cao đến đâu. EE không chỉ là bài tập — đây là điều kiện sống còn để tốt nghiệp.
EE được chấm theo 5 tiêu chí (A–E), tổng 34 điểm. Hiểu rõ từng tiêu chí và biết giám khảo muốn gì là chìa khoá để đạt điểm cao.
Để đạt 5–6: RQ phải cụ thể với phạm vi vừa phải. Phương pháp được giải thích rõ và phù hợp với môn. Giải thích tại sao chủ đề quan trọng và đáng nghiên cứu. Lỗi phổ biến: RQ quá rộng như "How does climate change affect the world?"
Để đạt 5–6: Nhiều nguồn đa dạng (sách, academic journals, thống kê chính thức, primary data). Thể hiện hiểu biết sâu — không chỉ mô tả mà phải phân tích. Mọi đoạn đều góp phần trả lời RQ.
Để đạt 10–12: Không chỉ MÔ TẢ — phải PHÂN TÍCH (tại sao? như thế nào?) và ĐÁNH GIÁ (đến mức nào? có hạn chế gì?). Nhiều góc nhìn (multiple perspectives). Thừa nhận limitations. Kết luận trả lời TRỰC TIẾP RQ. Đề xuất further research.
Để đạt 3–4: Biểu đồ/bảng có nhãn và được tham chiếu trong thân bài. Format trích dẫn nhất quán xuyên suốt. Mục lục tự động, đánh số trang, bibliography đúng format.
Không viết nhật ký chung chung — phải cụ thể và sâu sắc. Reflection 1: Tại sao chọn chủ đề này? Kỳ vọng ban đầu. Reflection 2: Khó khăn và cách điều chỉnh. Reflection 3 (Viva): Tóm tắt, điều học được, nếu làm lại sẽ thay đổi gì.
Chủ đề tốt nhất là chủ đề bạn thực sự quan tâm. Bạn sẽ dành 40–50 giờ cho EE — nếu không có hứng thú, bạn sẽ không làm tốt.
(1) Chủ đề nào trong môn học khiến tôi hứng thú nhất?
(2) Tôi có thể tìm đủ tài liệu / dữ liệu không?
(3) Chủ đề có vừa phải để phân tích trong 4.000 từ không?
(4) Tôi có thể đưa ra lập luận riêng (original argument) không?
Phân tích mức độ, đo lường tầm ảnh hưởng. Phù hợp cho hầu hết các môn.
Phân tích quan hệ nhân quả. Cần dữ liệu định lượng hoặc thí nghiệm.
Phân tích tầm quan trọng, ý nghĩa lịch sử hoặc văn học.
Đánh giá hiệu quả của một chính sách, phương pháp, can thiệp.
Không thể tranh luận, chỉ là định nghĩa
Quá rộng, không giới hạn
Quá chung chung, không đo được
Quá rộng cho 4,000 từ
RQ tốt = Starter phù hợp + Đối tượng cụ thể + Giới hạn rõ (thời gian / địa điểm / nhóm đối tượng)
Ví dụ: "To what extent [starter] has X [specific phenomenon] affected Y [specific outcome] in [place] between [time range]?"
Tại sao chọn chủ đề này? Động lực cá nhân là gì? Kỳ vọng ban đầu về RQ và phương pháp. Gặp supervisor lần 1.
Khó khăn gặp phải (thiếu dữ liệu, phương pháp không như mong đợi). Bạn đã điều chỉnh RQ hoặc hướng đi như thế nào? Gặp supervisor lần 2.
Tóm tắt toàn bộ quá trình. Điều bạn học được ngoài kiến thức môn học. Nếu làm lại sẽ thay đổi gì. EE đã ảnh hưởng tư duy của bạn ra sao. Gặp supervisor lần 3.
IB có công cụ phát hiện AI-generated content và sẽ truất bằng Diploma. EE là bài nghiên cứu CỦA BẠN — supervisor không viết hộ, AI không viết hộ. Kỹ năng nghiên cứu này sẽ theo bạn suốt đời đại học và sự nghiệp.
Dưới đây là 10 Research Questions và dàn ý chi tiết của các EE đạt điểm A thực tế. Sử dụng làm tham khảo để xây dựng dàn ý của riêng bạn.
"How does the concentration of caffeine affect the heart rate of Daphnia magna?"
- Introduction: caffeine & Daphnia như mô hình sinh học
- Literature Review: cơ chế adenosine receptor
- Methodology: 5 nồng độ, 10 lần lặp/nồng độ
- Results: mean heart rate, SD, error bars
- Analysis & Discussion: dose-dependent relationship, limitations
- Conclusion: caffeine tăng nhịp tim tỷ lệ thuận
"To what extent has the minimum wage increase in Vietnam (2018–2023) affected youth unemployment in Ho Chi Minh City?"
- Introduction: bối cảnh lương tối thiểu VN
- Theory: Neoclassical vs Keynesian vs Institutional
- Data Analysis: số liệu thất nghiệp thanh niên HCMC
- Evaluation: correlation ≠ causation, yếu tố COVID
- Conclusion: tác động hạn chế, thị trường linh hoạt
"How does the use of magical realism reflect post-colonial identity struggles in Southeast Asian literature?"
- Introduction: magical realism & post-colonial theory
- Contextual Background: văn học ĐNA hậu thuộc địa
- Analysis — Tác phẩm 1: symbols, narrative, identity
- Analysis — Tác phẩm 2: so sánh với tác phẩm 1
- Comparative: tại sao magical realism phù hợp
"How does temperature affect the rate of reaction between hydrochloric acid and magnesium ribbon?"
- Introduction: collision theory, Arrhenius equation
- Literature Review: Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂
- Methodology: 5 nhiệt độ (20–60°C), 5 lần lặp
- Results: đồ thị 1/time vs temperature
- Discussion: hỗ trợ collision theory, phân tích error
"To what extent was American economic aid responsible for the rapid industrialisation of South Korea (1953–1970)?"
- Introduction: Hàn Quốc hậu Chiến tranh Triều Tiên
- American Aid: quy mô, các chương trình chính
- Internal Factors: Park Chung-hee, chaebol, xuất khẩu
- Comparative: so với Philippines, Đài Loan
- Source Evaluation: OPVL 2 nguồn chính
"How can the SIR model be used to predict the spread of dengue fever in Hanoi?"
- Introduction: SIR model — dS/dt, dI/dt, dR/dt
- Theory: tham số β, γ, R₀; Euler method
- Data: số liệu ca mắc Bộ Y tế 2019–2023
- Application: ước lượng β, γ và mô phỏng
- Limitations: không tính vector muỗi, mùa vụ
"To what extent does bilingualism enhance cognitive flexibility in adolescents aged 14–18?"
- Intro: bilingual advantage (Bialystok vs Paap)
- Methodology: Wisconsin Card Sorting Test
- Participants: 30 monolingual vs 30 bilingual
- Results: T-test, số lỗi, thời gian hoàn thành
- Evaluation: confounding variables (SES, IQ)
"What is the relationship between the length of a simple pendulum and its period of oscillation?"
- Theory: T = 2π√(L/g), dẫn xuất từ Newton II
- Methodology: 7 chiều dài (20–140cm), 5 lần lặp
- Results: đồ thị T² vs L — dự kiến đường thẳng
- Analysis: tính g từ gradient, so với 9.81 m/s²
- Limitations: phản ứng thời gian, lực cản không khí
"How did Frida Kahlo use self-portraiture as a means of expressing physical and emotional suffering?"
- Intro: Frida Kahlo — cuộc đời & bối cảnh
- Context: Magical realism, Surrealism, Mexican identity
- Analysis 3 tác phẩm: composition, colour, symbolism
- Comparative: Rembrandt, Van Gogh vs Kahlo
- Conclusion: tự hoạ = công cụ kiểm soát narrative
"To what extent can urban farming contribute to food security in densely populated areas of Ho Chi Minh City?"
- Intro: food security (FAO definition); Geography + ESS
- Literature: Singapore, Tokyo case studies
- Primary Research: survey 50 hộ, interview 3 chuyên gia
- Data: sản lượng vs nhu cầu, chi phí so sánh
- Conclusion: bổ sung, không thay thế; cần chính sách
- Chọn môn học và lĩnh vực quan tâm
- Brainstorm 3–5 chủ đề tiềm năng
- Gặp supervisor lần 1
- Đọc tài liệu tổng quan, tìm hiểu RQ khả thi
- Viết Reflection 1 (RPPF)
- Hoàn thiện Research Question
- Lập dàn ý chi tiết 5–7 sections
- Thu thập nguồn tài liệu (tối thiểu 10–15 nguồn)
- Thiết kế phương pháp nếu cần thí nghiệm/khảo sát
- Tiến hành thí nghiệm / thu thập dữ liệu
- Viết nháp Introduction và Literature Review
- Gặp supervisor lần 2
- Viết Reflection 2 (RPPF)
- Viết nháp tất cả sections của Body
- Phân tích dữ liệu / bằng chứng
- Tạo biểu đồ, bảng, hình ảnh (có nhãn đầy đủ)
- Kiểm tra: mỗi đoạn có liên kết với RQ không?
- Viết Conclusion (trả lời trực tiếp RQ)
- Hoàn thiện Bibliography — kiểm tra nhất quán format
- Đọc lại toàn bộ: logic, ngữ pháp, trích dẫn
- Kiểm tra số từ — phải dưới 4,000!
- Chỉnh sửa cuối — nhờ bạn/người khác đọc và góp ý
- Kiểm tra đạo văn (Turnitin hoặc tương đương)
- Gặp supervisor lần 3 — Viva Voce
- Viết Reflection 3 (RPPF)
- Nộp bài chính thức 🎉
Nhấn vào mỗi ô để đánh dấu hoàn thành. Theo dõi tiến độ của bạn!